“Lijden? Doe mij maar een vrolijk Pasen! Iets met chocolade paaseitjes, gezelligheid en overvloedige brunches. Een (oude) werkelijkheid van overvloed, feelgood en comfort... een haasje-over spelen met lijden in gezelligheid. Pas als lijden jezelf treft of niet te vermijden is, ontdek je de rauwe realiteit. Lijden vóel je. Je komt tot het kale besef: lijden ís.
Het lijkt een schril contrast met de lente, die zich uitbundig in al haar schoonheid meldt. Toch is het juist in de uitersten van verdriet en vreugde, dood en leven, donker en licht, dat lijden zich beweegt. En je verlost. Doorvoeld en doorgemaakt lijden brengt je in nieuwe ruimte.
'Ostara', het latere Pasen, was oorspronkelijk een lentefeest om nieuw leven te verwelkomen. Later werd het lijdensverhaal van Jezus herdacht met Pasen en diens wederopstanding uit de dood gevierd. Pasen is nieuw leven en lijden ineen. Als het tere eierschaaltje dat, ruw uit het nest gekaapt, in de ochtend zomaar op je stoep ligt. Beeldschoon in haar gebrokenheid.
Schoonheid en gebrokenheid, een wereld in de fik en menselijk mededogen, oorlog en innerlijke vrede. En de polen van Pasen: sterven en nieuw leven. Wonderlijke paradoxen die je 'kleinheid' doorbreken, ruimte maken in je machteloosheid en angst. En je uitnodigen om zélf iets innerlijk om te zetten, als een bijdrage aan schoonheid, mededogen en vrede.
De transformatie kookpot van Pasen
De Paastijd toont je een menselijke weg in het lijden, gericht op de actuele nood die in jouw leven is. Een transformatieslag die je ook op andere momenten van lijden kan maken. Een beweging van ommekeer, waarin je bewust jouw lijden aanneemt. Pijn en lijden is verlossend als je het innerlijk omzet. Wat is doorleefd, schept een onzichtbaar pad naar de toekomst.
Nu de uiterlijke wereld zo kwetsbaar lijkt en blijkt als een eierschaaltje, ligt het vertrekpunt in jezelf. Ga naar binnen. Doe je eigen innerlijk werk als menselijk schepsel, juist om er in de dagelijkse realiteit ook voor de ander te kunnen zijn als medemens en schepper. Dat is de eerste stap in de goede week: IK zeggen. En de vraag: welk lijden heb ik NU om te zetten?
Wat er ook komt in je leven,
het komt vanuit noodzaak,
een overmatige spanning,
een diep verlangen dat je opjaagt.
Iedere nood brengt
- vroeg of laat-
in wat nodig is.
Pijn baart genezing.
RUMI
De routekaart van 'de goede week'
Op de zondag vóór Pasen, Palmpasen, begint wat wordt genoemd 'de goede week'. Je stelt je bewust open voor het lijden dat er is, de nood die jij voelt. Wat is het 'lijden' dat jij als een zooo kwetsbaar eierschaaltje in handen neemt? Je accepteert deze gebrokenheid, in jezelf en om je heen. Je bent er zachtjes mee, reflecteert erop in een weg van aanvaarden t/m woensdag.
Op Witte Donderdag neem je je weerstand aan en brengt die naar binnen. Goede Vrijdag is de dag om het lijden te benoemen en echt aan te nemen. Op stille zaterdag mag je lijden tot nieuw leven keren. Op Paaszondag beleef je de opstanding: je viert het 'nieuwe leven'.
Accepteren en aanvaarden - Witte donderdag
Witte Donderdag gaat over je weerstand aannemen. Heb je de moed om verandering onder ogen te zien? Hoe doe je dat? Er is een groot verschil tussen accepteren en aanvaarden, als innerlijke houding ten opzichte van lijden en verandering. Het 'accepteren van gebrokenheid' als een feitelijke gegevenheid is al een hele stap. Liever weerstand dan vlucht en ontkenning.
Je ‘moet’ dit lijden sowieso accepteren, als ' het is niet anders', desnoods stampvoetend. Maar je kan ook leren aanvaarden. Zelfs leren aanvaarden dat je nu (nog) niet kan aanvaarden. Dat je vol in de weerstand bent, bevangen raakt in een collectieve angst of in de verlamming zit. Sta jezelf toe dat je mens bent, sterker nog... dat lijden je bij je menselijkheid brengt.
Verdwijn echter niet in je benauwde denken, je angst en je emoties. Doorbreek de doem van dát lijden. Houd je bewustzijn open, worstel om aanwezig te zijn in het doen van de dagelijkse dingen. Richt je op je taak en rol, zorg voor een dagritme en wees in contact met anderen. Maar in alles wat je doet blijf je dichtbij jezelf, je vóelt wat er aan gevoelen in je hart leeft.
Laat je weerstand smelten. Beluister muziek, zoals de Mattheus Passion of het Stabat Mater of muziek die jou past, waarin je alle kleuren van het lijden hoort. De schoonheid en verscheuring, troost en genade helpt je om de pijn te voelen, zonder erin te verdwijnen.
Begin met aanvaarden - Goede vrijdag
Goede Vrijdag is je lijden aannemen en benoemen. Dat is het echte aanvaardingswerk. Zeggen: zo is het. Alles inclusief. Het lijden niet buiten jezelf plaatsen. Leren IK zeggen en jouw lijden doorvoelen. Zijn waar je bent, met huid en haar. Begin bij je kwetsbaarheid als schepsel. Stel de vraag: Waar ben ik bang voor, wat doet me verdriet of wat raakt me?
Benoem het zodat je het bewust kan doorleven. Dat is actief met de pijn omgaan. In het zo 'verduren' win je aan innerlijke kracht. Geef je tranen ruimte. Verzacht met je hart het harde denken in noodlot of slachtofferschap. Aanvaard deemoedig het kruis wat jij draagt. Klein of groot: 'Dit ben ik, dit draag ik, dit is mijn leven nu'. Sta ermee op je stip, verscheurd en wel.
Lijden tot nieuw leven laten keren - Stille zaterdag
Stille zaterdag is je lijden tot nieuw leven laten keren. Het fysiek en emotioneel doorvoelen van je gewondheid. Sta het jezelf toe, inclusief wat het aan emoties in je oproept. Niet alleen de angst of het verdriet, maar voel ook de woede, de frustratie en onmacht. Het is een heilig vuur, je levensvuur, dat een enorme transformerende kracht heeft.
Doorleef je emoties door te bewegen, schrijven, dansen of zingen. Geef je geluid, ontlaad je lichaam van de spanning die erop zit. Je wordt zo van de zwaarste last van het kruis verlost, keer op keer. Droefheid uiten draagt ook een begin van vreugde in zich. Dan kun je in de Paasnacht de overgang maken naar nieuw leven.
Aanvaarden is helen
Birgitte Pastoor, mijn leermeester in het transformatiewerk, zei altijd: 'Aanvaarden is helen'. Aanvaarden is de zachtmoedige weg. De weg die niet mild is, maar mild maakt. Zoals de lente ons bij nieuw leven brengt. Dat is wat je kan vieren deze Pasen. Je bent zelf het instrument.
Doe je innerlijk werk, deze tijd is bewustzijn-topsport. Oefen en doorleef je lijden om tot de innerlijke opstanding te komen. Begin als schepsel, word een schepper! Een levende, lerende mens die volhartig staat in deze verscheurende tijden. Bezield kan handelen in het dagelijkse leven. Het moment voor transformatie is nu. Ben je bereid? Pijn baart genezing.
Marianne Broos | Broos' Levenskunstwerk | maart 2026