Pasen – bewust lijden

Lijden. Niemand kan daar omheen in de corona crisis. Dit stuk over Pasen begon in de pre-corona versie zo: “Lijden? Doe mij maar een vrolijk Pasen! Iets met paaseitjes, krokussen en overvloedige brunches”.  Die oude werkelijkheid schijnt ons nu juist onwerkelijk en triviaal toe, net als de lente die zich uitbundig meldt. Oorspronkelijk was Ostara een lentefeest om nieuw leven te verwelkomen. Later werd het lijdensverhaal van Jezus herdacht met Pasen en diens wederopstanding uit de dood gevierd. Pasen is nieuw leven en lijden ineen: een kans om iets innerlijk om te zetten. Nu al helemaal. 

Lijden is

Lijden is beladen. Het is iets waar je liever niet aan wilt, toch? Wat je handig uit de weg gaat, afkoopt, verbloemt of waar je je voor verdooft met allerhande ‘feelgood’. Wat je positief te lijf gaat met goedbedoelde acties of door geld te doneren. Wat je smoort in sentiment, scenario’s en rampverhalen. Waarvoor je je afschermt uit zelfzucht, onvermogen of omdat het zo hard bij je binnenkomt. Lijden in de wereld blijft zo op afstand als een ver-van-mijn-bed-show. Tot lijden jezelf treft of niet te vermijden is. Dan ontdek je de rauwe realiteit. Lijden vóel je. Nu kom je tot het kale besef. Lijden ís.

Lijden in de praktijk

Hoe treft het lijden jou? Beklemt je de zorg dat iemand ziek is of misschien wordt? Betreur je de dood van een bekende of geliefde? Het (dreigende) verlies van je werk of inkomen hakt erin. De angst, paniek en onzekerheid over de gevolgen van de crisis grijpt je misschien bij de strot. Onvermijdelijk zie je soms flink af met het hele gezin in de ‘homestay’-hogedrukpan. Of ben je juist diep eenzaam. Uit je doen, je dag moeizaam vullend of worstelend met thuiswerken. Geen Paasbrunch met de hele familie of uitstapjes in het verschiet. Hooguit even FaceTimen met je moeder in het verzorgingshuis. Je hart vasthouden dat je gezond blijft of goed herstelt als je het toch krijgt. Zelfs al treft (nog) niets jou direct of persoonlijk, de realiteit van het lijden is onontkoombaar nu. 

De transformatie kookpot van Pasen

Pasen wijst de weg in het lijden, een kans om iets innerlijk om te zetten. Dit is de transformatie weg van Pasen. Witte Donderdag: je weerstand aannemen en naar binnen brengen. Goede vrijdag: het lijden aannemen en benoemen. Stille zaterdag: je lijden tot nieuw leven laten keren. Paaszondag: het vieren van nieuw leven. Een transformatieslag die je ook op andere momenten van lijden kan maken. Mag ik je meenemen in deze beweging in de ommekeer die nu van ieder van ons gevraagd wordt? Pijn en lijden kan verlossend zijn wanneer je het innerlijk doorleeft. Wat is doorleefd kan je bij nieuw leven brengen. 

Wees een schepsel

Nu de uiterlijke wereld zo kwetsbaar lijkt en blijkt, ligt het vertrekpunt in jezelf. Wees een schepsel, zegt Rumi zo treffend. Ga naar binnen. Doe eerst je eigen innerlijk werk als mens. Kom zelf op je stip, juist om er in de dagelijkse realiteit ook voor de ander te kunnen zijn als medemens en schepper. Hoe is het met je? Waar sta je? De eerste stap is die van Witte Donderdag: je weerstand aannemen. Heb je de moed om verandering onder ogen te zien? En hoe doe je dat? Er is een groot verschil tussen accepteren en aanvaarden, als innerlijke houding ten opzichte van lijden en verandering. 

Accepteren en aanvaarden

Je ‘moet’ dit lijden sowieso accepteren, als ' het is niet anders' maar je kan ook leren aanvaarden. Zelfs leren aanvaarden dat je nu (nog) niet kan aanvaarden. Dat je vol in de weerstand bent, bevangen raakt in een collectieve angst of in de verlamming zit. Sta jezelf toe dat je mens bent, dat lijden je bij je menselijkheid brengt. Verdwijn echter niet in je benauwde denken en je emoties. Doorbreek de doem van dat lijden. Houd je bewustzijn open, worstel om aanwezig te zijn in het doen van de dagelijkse dingen. Richt je op je taak en rol, zorg voor een dagritme en contact met anderen. 

Begin met aanvaarden

Goede Vrijdag is je lijden aannemen en benoemen. Dat is het echte aanvaardingswerk. Zeggen: zo is het. Alles inclusief. Het lijden niet buiten jezelf plaatsen. Leren IK zeggen en jouw lijden te doorvoelen. Zijn waar je bent, met huid en haar. Begin bij je kwetsbaarheid als schepsel. Stel de vraag: Waar ben ik bang voor, wat doet me verdriet of wat raakt me? Benoem het zodat je het bewust kan doorleven. Dat is actief met de pijn omgaan. In het verduren win je aan innerlijke kracht. Geef je tranen ruimte. Verzacht met je gevoel het harde denken in noodlot of slachtofferschap. Aanvaard deemoedig het kruis wat jij draagt. Klein of groot. Dit ben ik, dit draag ik, dit is mijn leven nu. Sta ermee op je stip, verscheurd en wel. 

Waar een droeve gedachte in de weg staat, bereidt het de weg naar vreugde voor.
Het veegt jouw huis met geweld schoon zodat een nieuwe vreugde vanuit bron kan verschijnen. 
RUMI

Lijden tot nieuw leven laten keren

Stille zaterdag is je lijden tot nieuw leven laten keren. Het fysiek en emotioneel doorvoelen van je gewondheid.  Sta het jezelf toe, inclusief wat het aan emoties in je oproept. Niet alleen de angst of het verdriet, maar voel ook de woede, frustratie en onmacht. Doorleef die emoties door muziek te luisteren, te bewegen, schrijven, dansen of zingen. Geef je geluid, ontlaad je lichaam van de spanning die erop zit. Je wordt zo van de zwaarste last van het kruis verlost, keer op keer. Droefheid uiten draagt ook een begin van vreugde in zich. Dan kun je in de Paasnacht de overgang maken naar nieuw leven. 

Aanvaarden is helen  

Birgitte Pastoor, mijn leermeester in het transformatiewerk, zei altijd: 'Aanvaarden is helen'. Aanvaarden is de zachtmoedige weg. De weg die niet mild is, maar mild maakt. Zoals de lente ons bij nieuw leven brengt. Dat is wat je kan vieren deze Pasen. Je bent zelf het instrument. Doe je innerlijk werk, deze crises is bewustzijn-topsport. Oefen en doorleef je lijden om tot de innerlijke opstanding te komen. Begin als schepsel, word een schepper! Een levende, lerende mens die volhartig staat in deze crisis. Bezield kan handelen in het dagelijkse leven. Het moment voor transformatie is nu. Ben je bereid? 

Marianne Broos | Broos' Levenskunstwerk | april 2020 

  • In het Transformatiejaar leer zelfbewust en dienstbaar te zijn als schepsel en schepper. 
  • Wek jezelf tot nieuw leven: Zomer dagopening 7-daagse
  • Beleef de Latifa-meditatie  of de doe de Latifa-wandeling.
  • Als je vrijblijvend wilt kennismaken met de bewustzijnsoefeningen doe dan de gratis dagopening.
  • Abonneer je op de nieuwsbrief om alle artikelen te ontvangen. 
  • 1 reactie op “Pasen – bewust lijden”

    1. Ruth Windhorst

      Ach, lieve Marianne,
      Zo prachtig en waar, deze Paasoverweging. Pasen is altijd al, en nu al helemaal, voor mij het wordingsverhaal: van lijden en dood naar nieuw begin. Altijd met tranen, maar alleen door de tranen heen kom ik in de oceaan van nieuw leven.
      Dank je wel (en alweer die tranen…) en liefs, Ruth

    Laat een reactie achter

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *